Category Archives: IAK

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

30. ХУЛОСА ЎРНИДА Сиёсат ҳам санъат дейишади. Аслида санъат ҳам сиёсатдир. Сиёсат санъат эканлиги сезилиб қолганда, емирила бошлайди. Санъат ҳам сиёсатлиги билиндими ”оёғи синади”. Санъатнинг гўзал бир бўлаги – рақс, ўйин. Сиёсатнинг ҳаром бир бўлаги – ўйин. Бири театр, томоша … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

29. “ЭРК” ГАЗЕТАСИ 1993 йил… Бир куни эрталаб уйга Президентнинг котиби қўнғироқ қилди. Одатда ёрдамчиси Крайнов телефон этарди. Нега бу сафар котиб “сафарбар” бўлди? Ҳайрон бўлмадим. Чунки Каримов гап атрофга ёйилмаслигини истаса, ишни котибига топширарди. Котиб “тош” каби одам. Бориб … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

28. ИНОМЖОН ТУРСУНОВ Каримовнинг қаршисига чиққан депутатлардан яна бири Иномжон Турсуновдир.  Каримовни сессияда президент этиб тайинлашаётган куни жуссаси кичик бир йигит ўртадаги микрофон олдида оёқда туриб гапира бошлади. Қўлида бир даста қоғоз бор эди. Унинг товуши нозик бўлсада ўша кезда … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

27. МУРОД -Ислом ака, одамларингиз мени ўлдирмоқчи бўлишди,-деди  Мурод Жўраев бир куни  Каримовга. У Муборак шаҳар ижроия қўмитаси раиси, Қашқадарё вилоят кенгаши депутати ва Ўзбекистон Олий Кенгашининг қонунчилик қўмитаси аъзоси эди. Каримовнинг ранги оқариб кетди. Бир менга қаради ва бир … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

26.САМАНДАР Ислом Каримов жуда ҳам қўрққан одамлардан бири Самандар Қўқоновдир. Самандар Қўқонов асли форишлик. Отаси Совет даврида тадбиркор бўлган. Битта қўйини иккита қилган ва охирида юзтага етказган ҳамда “Бизнинг давримизда бойлар бўлмаслиги керак” деган режимнинг қувғинига учраган оддий чўпон бўлган. … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

25. ШОВРУҚ РЎЗИМУРОДОВ 1990 йилнинг 24 март куни Ўзбекистон Олий кенгаши тўққизинчи чақириқ биринчи сессиясида Президентлик лавозими ҳақидаги қарорни қабул қилиш ва Каримовни сайлаш бошланганда Шовруқ сўз сўради. Лекин дўппини салла қилиб кўрсатиш даражасида устамон бўлган мажлис раиси Мирзаолим Иброҳимов … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

24.ОТАСИНИНГ ҚИЗИ Ўзбекистон президенти Ислом Каримовнинг қизи Гулнора Каримованинг Нью Жерсей штати Олий судидаги можароси яна бир ҳақиқатни исботлади. Бу эса Ўзбекистонда қонунлар халққа бошқа ва президент оиласига бошқа эканлигидир. Қолаверса, бу Конституцияда “Президент қонунлар кафолати” деган гапнинг Ўзбекистонда пуч … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

23. ГУЛОНАРАНИНГ ДАФТАРИ Абдурауф Мақсудийдан кейин Гулнора Каримованинг  ҳисобчиси бўлган Фарҳод Иноғомбоев билан суҳбатлашдим. Қуйида 2003 йилнинг 11-17 август кунлари  “Америка овози”да эфирга узатилганга мазкур суҳбатнинг айнан матнини келтираман… -Аввало бир ўзингизни таништирсангиз!? -Мани исмим Фарҳод Инагамбаев, Фарҳод Муҳаммадраҳимович. Дадамнинг … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

22. МАҚСУДИЙ НИМА ДЕЙДИ? “Америка Овози” радиосида ишлаб юрганимда (1999-2004) доим Ислом Каримовнинг қудаси-Мақсудийлардан интервю олишни ўйлардим. Чунки Ислом Каримовнинг сирларини уларчалик биладиган бошқа одам йўқ. Яна бир киши бор. У ҳам бўлса президент девони Умумий ишлар бошқармасининг раҳбари Зелемхон … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

21. КУЧ АДОЛАТДАМИ,  АДОЛАТ КУЧДАМИ? 1991 йил… Бир куни Вазирлар маҳкамасининг биринчи қаватидаги кичик залда ташаббускор депутатлар томонидан илгари сурилган “Маошларни индексация қилиш”, яъни маошларнинг инфляцияга қараб автоматик тарзда ошиб боришини қонунлаштириб қўйиш ҳақидаги лойиҳа муҳокамасига унга қарши бўлгани учун … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

20. ГКЧП “ҚАҲРАМОН”И 1991 йилнинг Август ойига келиб, Каримов ва СССР президенти Михаил Горбачевнинг ораси бузилиб қолганди. Горбачев анча эркин фикрлайдиган одам бўлгани учун Каримовнинг қайта қуриш ва ошкоралик йўлига тўсиқ бўлишидан хафа эди. Айниқса 1989 йил охирида Ўзбекистон Олий … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

19. ИСТЕЪФО ҚИССАСИ Хуллас, биринчи кун Талабалар шаҳарчасида содир бўлган қонли воқеа ҳақида кичик бир лавҳа бериб, “Эртага воқеалар ҳақида батафсил ҳикоя қиламиз, бу ишнинг ортида кимлар турганларини фош этамиз” деган эълон бердик. Бу бизнинг катта хатоимиз бўлган. Эълонни эшитган … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

18.ТАЛАБАЛАР ШАҲАРЧАСИ Январ ойининг ўртаси бўлишига қарамай ҳаво юмшоқ эди. Телевидениеда ишлаётганимга бир неча кун бўлганди. Иш кўплигидан саҳар келиб, ярим тунда қайтардим. Шу куни эрталаб хонамда янги тайёрланган дастурларни кўриб, кундалик мажлисга лойиҳалар тайёрлаётгандим. Ходимларимиздан бири ҳовлиқиб келиб қолди. … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

17. ЖИЗЗАХ ҚЎЗҒОЛОНИ Бир кун Ислом Каримовнинг номига ёзилган шикоятни Крайнов “Сиз кўриб чиқар экансиз”, деб менга берди. Кейин Каримовнинг ҳузурига кирганимда у: -Яхшилаб кўриб чиқинг-чи, орқасида нима гап бор? Бу эшак Турсунов ҳам жонга тегди. Аблаҳнинг бурнини ерга ишқаламоқ … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

16. ДЕВОНДАГИ ДЕВОНАЛИКЛАР Еттинчи сессияда Каримов ҳақиқатдан ҳам кўп хато қилгани, муҳокама унга дарс бўлганини ўзи ҳам айтганига қарамай демократ депутатларга ҳужум бирдан кучланиб кетди. Бундан руҳланган Каримов ҳам ҳужумга ўтди ва бизни “бир ҳовуч қора кучлар” дея айблай бошлади. … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

15. 7-СЕССИЯ: ДЕМОКРАТИЯНИНГ СЎНГИ КУНИ 1991 йил 30 Сентябр… Мустақил Ўзбекистон тарихининг фавқуллодда муҳим куни. Шу куни Ўзбекистон демократия ва зулмни танлаш чорраҳасида эди. Демократияни танлаши учун бир одим қолганди. Аммо яккаҳокимликни, қонунсизликни, мамлакат Конституциясини тан олмасликни, бир сўз билан … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

14. ЖИГАРИСТОН ёки ДАДАХОННИНГ ҲИКОЯСИ Хастахонада эдим. Ўша кезлари Каримов билан курашимиз авжига чиққанди. Ҳукумат касалхонасидаги дўхтирлар “Томоғингизни амалиёт қилишимиз керак, ангинангиз юракка таъсир қилмоқда”, деб қўйишмади. Бир ҳафтада ўтиб кетар, деб ўйладим. Аммо 57 кун касалхонада ётдим. Ўшанда негадир … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

13.ПАРКЕНТ Паркент воқеалари Ислом Каримов тарихидаги инкор этиб бўлмас, энг қонли саҳифадир. Паркентнинг гўзаллиги, жаннатмонанд гўшалиги, одамларининг меҳмондўст, ёрдамсевар эканлигини Ўзбекистон радиосида ишлаган йилларимдан билардим. Радионинг болалар учун дастурлар ҳозирланадиган таҳририятида паркентлик истеъдодли журналист ва яхши шоир Маҳмуд Тоир ишларди. … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

12.ОШКОРАЛИК Нега бизни ғайриқонуний тарзда бўшатишди? Фақат Каримовнинг халқни сўкканини ошкор қилганимиз учунми? Йўқ, бу жаҳлларни чиқарган охирги томчи эди, холос. Унгача ҳам  анчагина “хато”лар қилгандик. Ким билсин, ҳамма нарсани матбуот, ошкоралик ҳал қилади, деб ўйлар эдим. СССРнинг йиқилишини ҳам … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

11.”БУ ХАЛҚНИНГ ОНАСИНИ…” Ошкоралик қўмитаси раиси, шоир Эркин Воҳидов билан Ислом Каримовнинг устидан келган шикоятлар хусусида суҳбатлашиб ўтиргандик. Ҳар ҳолда одамлар демократия, сўз эркинлиги шамолини сезиб қолишганди. Масалан,  наманганлик санъаткор-журналист Носир Зокир қўмитамизга юборган хатида: “Каримов ухлаётганга ўхшайди. Дунё ошкоралик … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

9.ЮЗМА ЮЗ Кўп нарсани матбуотнинг кучи билан ҳал этиш мумкин, деб ўйлардим. Шу боис ҳам фаолиятимизни матбуотга эркинлик бериш билан бошлаш керак, деб тушунардим. Бизнинг Ошкоралик қўмитасида тайёрлаётганимиз Матбуот ҳақидаги қонун лойиҳасида ҳам эркинлик масаласига алоҳида эътиборни қаратаётган эдик. Матбуоти … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

8.ТАШАББУС ГУРУҲИ Биз Олий Кенгашда ишлаётган депутатлар ўз-ўзидан иккига ажралган эдик. Демократик ўзгаришлар тарафдори бўлганлар ва борига шукур қилувчилар. Биринчи гуруҳга асосан ёшлар ва сайловда катта курашлар эвазига ютиб чиққанлар кирганди. Иккинчи гуруҳ эса ҳукумат рўйхатидан ўтганлар ва келажакларини ҳукуматнинг … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

7.ИККИНЧИ СЕССИЯ: МУСТАҚИЛЛИК ДЕКЛАРАЦИЯСИ Мустақиллик ғояси ҳамма жойда тўлқинланган ва бу тўлқин бирин-кетин соҳиллардаги қояларни йиқитаётганди. Баъзи жумҳуриятларда бу тўлқин қаршисига танклар, турли силоҳлар олиб чиқилса-да, тўхтатишнинг имкони бўлмаётганди. Чунки бу тўлқиннинг орқасида енгиб бўлмас куч – халқ бор эди. … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

6.ЖУРНАЛИСТЛАР УЮШМАСИ: ЮТҚАЗИШ СССР халқ депутатлигига жамоат ташкилотларидан ҳам номзодлар кўрсатиш бошланганда, Ўзбекистон журналистлар уюшмасининг раиси бўлиб ишлаб турган Аҳмаджон Мухторов ҳам даъвогар бўлди. Сайлов кампанияси Тошкентда бошланиб, асосий қисми Москвада давом этди. Аҳмаджон аканинг ишончли вакилларидан бири эдим. “Украина” … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

5. БИРИНЧИ СЕССИЯ 1990 йилнинг 24 март куни Ўзбекистон Олий кенгаши тўққизинчи чақириқ биринчи сессияси арафасида Вакиллар кенгаши бўлди. Совет даврида ҳар бир мажлисдан олдин шундай тўпланиш ўтказиб ҳаммани яна огоҳлантириб қўйишар экан. Аммо бу сафаргиси олдингиларидан кескин фарқ қиларди. … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов׃ “ИАК”

4. ҚОВУН ЎҒРИСИ Кунларнинг бирида қўшнимиз Тамара опа билан баҳслашиб қолдим׃ -Ислом билан бирга ўқиганмиз, – деди у мактаб йилларидаги бир воқеани хотирлаб. –Ислом тўполончи бола эди. Баҳони паст қўйган муаллимнинг шўри қурирди. Кўпинча «Сиёб» колхоз бозоридан қовун ўғирлаб келишарди. … Continue reading

Posted in IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Маматов

Ҳурматли ўқувчилар! Бугундан бошлаб “ИАК” мемуарини қайта эълон қилиб борамиз. Гап шундаки, шу йилнинг 1-сентябр куни “ИАК” китоб ҳолида нашрдан чиқади. Китоб нашри билан узоқ йиллардан бери интернетда турган варианти орасида  таҳририй фарқ  бор. Қолаверса, ҳар бир инсон каби камина … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Tagged , ,

Жаҳонгир Муҳаммад

Ислом Каримов: БУ ХАЛҚНИНГ ОНАСИНИ… Ошкоралик қўмитаси раиси, шоир Эркин Воҳидов билан Ислом Каримовнинг устидан келган шикоятлар хусусида суҳбатлашиб ўтиргандик. Ҳар ҳолда одамлар демократия, сўз эркинлиги шамолини сезиб қолишганди. Масалан, наманганлик санъаткор-журналист Носир Зокир қўмитамизга юборган хатида: “Каримов ухлаётганга ўхшайди. … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Tarix saboqlari, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад

МУСТАҚИЛЛИК ДЕКЛАРАЦИЯСИ Мустақиллик ғояси ҳамма жойда тўлқинланган ва бу тўлқин бирин-кетин соҳиллардаги қояларни йиқитаётганди. Баъзи жумҳуриятларда бу тўлқин қаршисига танклар, турли силоҳлар олиб чиқилса-да, тўхтатишнинг имкони бўлмаётганди. Чунки бу тўлқиннинг орқасида енгиб бўлмас куч – халқ бор эди. Бу тўлқин … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Tarix saboqlari, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад׃ “ИАК”

15. ЕТТИНЧИ СЕССИЯ: ДЕМОКРАТИЯНИНГ СЎНГИ КУНИ 1991 йил 30 Сентябр… Мустақил Ўзбекистон тарихининг фавқулодда муҳим куни. Шу куни Ўзбекистон демократия ва зулмни танлаш чорраҳасида эди. Демократияни танлаши учун бир одим қолганди. Аммо яккаҳокимликни, қонунсизликни, мамлакат Конституциясини тан олмасликни, бир сўз … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Tarix saboqlari, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад׃ “ИАК”

14. ЖИГАРИСТОН ёки ДАДАХОННИНГ ҲИКОЯСИ Хастахонада эдим. Ўша кезлари Каримов билан курашимиз авжига чиққан эди. Ҳукумат касалхонасидаги дўхтирлар “Томоғингизни амалиёт қилишимиз керак, ангинангиз юракка таъсир қилмоқда”, деб қўйишмади. Бир ҳафтада ўтиб кетар, деб ўйладим. Аммо 57 кун касалхонада ётдим. Ўшанда … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Tarix saboqlari, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад׃ “ИАК”

13.ПАРКЕНТ Паркент воқеалари Ислом Каримовнинг тарихидаги инкор этиб бўлмас, энг қонли саҳифа. Паркентнинг гўзаллиги, жаннатмонанд гўшалиги, одамларининг бағри кенг, меҳмондўст, ёрдамсевар эканлигини Ўзбекистон радиосида ишлаган йилларимдан билардим. Радионинг болалар учун дастурлар ҳозирланадиган таҳририятида паркентлик истеъдодли журналист ва яхши шоир Маҳмуд … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Tarix saboqlari, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад׃ “ИАК”

12.ОШКОРАЛИК ёки мен таниган Эркин Воҳидов Мен ҳамма нарсани матбуот, ошкоралик ҳал қилади, деб ўйлар эдим. СССРнинг йиқилишини ҳам ана шу кучдан, деб биламан. Сўнгги президент Михаил Горбачев матбуотга эркинлик бериши билан оммавий ахборот воситалари халқнинг ошкора фикр айтиш минбарига … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Tarix saboqlari, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад׃ “ИАК”

10. “ХАЛҚ СЎЗИ” Ислом Каримов Хоразмга борганда шоир ва айни пайтда вилоят партия қўмитасининг идеология масалалари бўйича котиби бўлган Эркин Самандаров катта йиғилишда унинг шарафига шъер ўқиди. Оз қолсин Каримовни пайғамбар даражасига кўтарадиган шеър эди. Телевизорда Каримовнинг мамнун қиёфасини кўрар … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Tarix saboqlari, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад: “ИАК”

9.ЮЗМА ЮЗ Мен кўп нарсани матбуотнинг кучи билан ҳал этиш мумкин, деб ўйлардим. Шу боис ҳам фаолиятимизни матбуотга эркинлик бериш билан бошлаш керак, деб тушинардим. Бизнинг Ошкоралик қўмитасида тайёрлаётганимиз Матбуот ҳақидаги қонун лойиҳасида ҳам эркинлик масаласига алоҳида эътиборни қаратаётган эдик. … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад: “ИАК”

8.ТАШАББУС ГУРУҲИ Биз Олий Кенгашда ишлаётган депутатлар ўз-ўзидан иккига ажралган эдик. Демократик ўзгаришлар тарафдори бўлганлар ва борига шукур қилувчилар. Биринчи гуруҳга асосан ёшлар ва сайловда катта курашлар эвазига ютиб чиққанлар кирганди. Иккинчи гуруҳ эса ҳукумат рўйхатидан ўтганлар ва келажакларини ҳукуматнинг … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Tarix saboqlari, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад: “ИАК”

6.ЖУРНАЛИСТЛАР УЮШМАСИ:ЮТҚАЗИШ СССР халқ депутатлигига жамоат ташкилотларидан ҳам номзодлар кўрсатиш бошланганда, Ўзбекистон журналистлар уюшмасининг раиси бўлиб ишлаб турган Аҳмаджон Мухторов ҳам даъвогар бўлди. Сайлов кампанияси Тошкентда бошланиб, асосий қисми Москвада давом этди. Мен Аҳмаджон аканинг ишончли вакили эдим.Бошқа ишончли вакиллар … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Tarix saboqlari, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад׃ “ИАК”

5.БИРИНЧИ СЕССИЯ 1990 йилнинг 24 март куни Ўзбекистон Олий кенгаши тўққизинcни чақириқ биринчи сессияси арафасида вакиллар кенгаши бўлди. Совет даврида ҳар бир мажлисдан олдин шундай бир тўпланиш ўтказиб ҳаммани яна бир карра огоҳлантириб қўйишар экан. Аммо бу сафаргиси олдингиларидан кескин … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад: “ИАК”

4. ҚОВУН ЎҒРИСИ Кунларнинг бирида қўшнимиз Тамара опа билан баҳслашиб қолдим. -Ислом билан бирга ўқиганмиз – деди у мактаб йилларидаги бир воқеани хотирлаб. –Ислом тўполончи бола эди. Баҳони паст қўйган муаллимнинг шўри қурирди. Кўпинча «Сиёб» колхоз бозоридан қовун ўгирлаб келишарди. … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK, Uzbek | Leave a comment

Жаҳонгир Муҳаммад׃ “ИАК”

Яқинда “ИАК” китобидан “Бу халқнинг онасини…” деб номланган бўлимни эълон қилганимиздан кейин ўқувчилардан жуда кўп таклиф ва истаклар олдик. Улар китобни бир бошдан эълон қилишни сўрашган.  Гарчи китоб илгари эълон қилинган бўлсада, ана шу илтимосларни бажо келтирмоқдамиз.                                                                                                                                                                                                     Таҳририят. 1. КИРИШ … Continue reading

Posted in 1.BOSH SAHIFA, IAK | Leave a comment