Раҳим Жуманиёз: Ватанпарварликнинг илк белгиси

Ватанпарварликнинг илк белгиси ўз она тилида, давлат тилида гапириш, уни ҳимоя этишдир.

Бировнинг дўппи (хоразмчасига тахия) кийиб юрганини кўрсак, тинчликми, аза бўлдими деган гап қанчалик кулгили.

Ўз тилида сўзлаш ўзини вояга етказган она халқига ҳурмат.

Ватан остонадан бошланади деганларидек ўз она тилимизни қадрлаш ва унда фикрни равон, очиқ ифода этиш ҳам муҳим, Ўзга тилларни билиш кони фойда.

Ўзга тилни ўрганиш ўз тилингни пухта билиш бадалига бўлиши мақсадга мувофиқдир. Руслан чет тилларда ҳам равон гапира олади. У авваломбор, ҳуқуқшунос, қонунни маҳкам тутади. “Давлат тили ҳақида”ги қонуннинг ижроси борасида ҳам содиқ ва собитдир.

Rahim Jumaniyoz

***

Advokatnews: Вазир нега ўзбекча гапирди?

“Шундай катта тадбирда адлия вазир ўзбек тилида гапирди-я” дея ўз ҳайратини яширмади ҳамкасбларимиздан бири ўзаро муҳокамаларимиз пайтида…

Бир замонлар сўз бойлиги билан дунёни лол қолдирган ҳазрат Алишер Навоийнинг тили мустабид тузумнинг гоҳ ошкора, гоҳ пинҳона сиёсати туфайли, афсуски, ўз мавқеини йўқотган эди. Оқибатда, тилимиздан фахрланиш ўрнига, ўзимиз англаб-англамаган ҳолда, ундан ор қила бошлагандик. Энг ёмони эса, Мустақилликни қўлга киритганимизга ҳам чорак асрдан ошган бўлса-да, унинг таъсиридан ҳали-ҳамон қутула олганимиз йўқ. Сал каттароқ расмий тадбир ўтказсак, ҳатто орамизда биронта ўзга тил вакили бўлмаса-да, уни рус тилида олиб борамиз. Айниқса, фан-техника, қонунчилик ва ҳуқуқ соҳасида ўз тилимизда гапиришдан “эҳтиёт” бўламиз. Сабаби эса оддий: тилимизда замонавий ва қонунчилик атамалари ишланмаган деб ўзимизга таскин берамиз… Аммо, аслида, озгина мулоҳаза қилсак, уларни бизга биров ишлаб бермайди. Аксинча, тадбирларимизни ўз тилимизда ўтказиб, ўз тилимизда маърузалар тайёрлашга уринаверсак, мос атамаларни топиш учун изланаверсаккина улар шаклланади, сайқалланади. Шундагина келажак авлод “катта тадбирда ҳам ўз тилимизда гапирса бўлар экан” дея ҳайратланиб юрмайди…

Шу маънода бугун ўз ишини якунлаётган “Тошкент ҳуқуқ баҳори” анжуманининг аксарият йўналишларида иш уч тилда юритилгани кўпчиликнинг эътирофига сабаб бўлди. Яъни ўзбек-инглиз ва инглиз-ўзбек тилларига тўғридан-тўғри таржиманинг йўлга қўйилиши хорижликлар олдида ҳуқуқ соҳасида ҳам ўз тилимизда нутқ сўзлаш имконини яратиб берди. Қолаверса, танаффуслар пайтида, таржимонлардан фойдаланиб, хорижлик меҳмонлар билан юзма-юз суҳбатлар уюштириш ҳам мумкин бўлди.

 Тўғри, мазкур тадбир дастуридаги қайсидир мавзуда ўзбек тилида маъруза қилинди деб мақтана олмаймиз. Аммо катта халқаро анжуманда ўз тилимизда иш юритиш имкони яратилиши, жумладан, кичик чиқишларда бўлса-да, юқори мартабали инсонларнинг ўзбек тилида гапириши жаҳон ҳамжамияти олдида тилимиз мавқеини кўтариш йўлидаги дадил бир қадаб сифатида баҳолашга арзийди. Бунинг учун тадбир ташкилотчиларидан миннатдормиз! Зеро, Ҳазрат айтганларидек, “Тилга эътибор — элга эътибор”дир!

http://advokatnews.uz/xabar/1526.html