Сойим Исҳоқов

kuzКўклам адоғида куз

(Роман)

Ўнинчи боб
Кўпкаридан кейин Сангин полвон Жўрабек ва Абдуллабеклар ҳузурида ер ўпиб, меҳмонларини бир кечага ўз ихтиёрида қолдиришларига изн сўради. Бекларнинг розилиги билан Саримсоқ полвон билан Мулла Исломни уйида меҳмон қилди. қўлидан келганича хизматларида бўлиб,узрхоҳлик билдирди. Эртасига, кўпкаридан кейин бекларнинг розилиги билан шоп мўйлов-Аширмат полвоннинг уйида меҳмон бўлишди. Шу билан тўрталаси ажралишмай қолишди. Отасининг топшириғи бўйича Бухоронинг муқаддас қадамжоларини уларнинг ҳамроҳлигида зиёрат қилишди. Бу орада вақт топиб, Мулла Ислом иккаласи Бухоро мадрасаларида тахсил олаётган Ёзкечувлик талабаларга қўй сўйиб зиёфат беришди. Мўл-кўл садақа улашишди. Бухородан қаршигача, ундан Чоржўйгача бўлган жойлардаги катта кўпкариларда ўзбек, тожик ва туркман полвонлари билан беармон улоқ чопишди, кўплаб янги дўстлар ортдиришди…
Чоржўйдаги бир кўпкари сира ёдидан чиқмайди. Ўшанда кўпкари бошланиши олдида, негадир, чоржўй муфтиси уни мазахлашга уринди: Continue reading

Темир хотин танлови (Ҳажв)

misterДИҚҚАТ ЭЪЛОН!

Мистер Қалампир ўзига хос ва ўзига мос йўлига эга бўлган Ўзбекистонда ўз уйига хос ва уйнинг шартларига мос бўлган вафодор ёр изламоқда.
Бўлажак келин қуйидаги талабларга жавоб бера олиши шарт.
1) Спорт билан мунтазам шуғулланган бўлиши.
Биринчи навбатда мунтазам равишда келин саломлар қилишда бели оғриб қолмаслиги ва ҳар куни эрта тонг саҳарда ҳеч ким уйғонмасдан супа ва кўчани сипириши ва кейинчалик ҳовлининг орқасидаги 2 гектар ерни лопатка билан чопишда чарчаб қолмаслиги.
2) Олий маълумотли бўлиши ва дипломатиядан хабардор бўлиши.
Сабаби шуки куёвнинг қариб қолган тул онасининг инжиқларига чидай олиш ва у билан муносабат ўрната олиш.
3) Камида 2 та чет тилини ўз она тилек мукаммал билиши.
Чунки одам тилини билмаган келин қандай қилиб сигирни соғаётганда у билан тиллаша олади?!
4) Химия ва физика фанларини пухта ўзлаштирган бўлиши. Continue reading

Туғилган кун табриги

mushtum2ОҚПОШШОДАН ОҚСАРОЙГА

Ҳурматли устоз ва мураббий, бирга разведка қилишда ишончли хамроҳ!
Кўп миллионли чекистлар ва асл коммунистлар номидан сизни – Ҳиндистон осмонидаги самолётда ўзбек ҳалқига мустақилликни ином этган буюк инсонни – туғилган кунингиз билан чин юракдан табриклашга рухсат этасиз!

Юракни чинлиги шубҳа остига солинаётган ва баьзи ишларда сиздан рухсат сўрашни хожати бўлмаётган бу кунларда бундай мўьтабар ёшга тўлганингизни ўзи алоҳида хурматга сазовордур! Айниқса чорак асрдан бери ўзингиз бошлаган “буюк келажак” иншоотини яна 15 -20 йиллардан сўнг ўзингиз битказишингиз ҳақида қилган ниятингиз ҳар қандай мақтовга лойиқдур! Мен аминман – “буюк келажак” ҳали сизни олдингизда, бизни эса орқамизда кутиб турибди! Доно ўзбек ҳалқи айтганидек, ошини ошаб, ёшини яшаб бўлганингизга қарамай ҳеч тинчий демайсиз. Биз ўзбекларни донолигини яхши биламиз. Continue reading

Жаҳонгир Муҳаммад

ishxonada2ВАТАН ТОМИРИ

Инсон қаерда бўлмасин Ватан руҳини қалбида, Ватан орзусини тафаккурида ва Ватаннинг ўзини қон томирида ташийди. Бир неча минг километр олисларда, уммонлар нарёғида Американинг гуллару яшилликлар манзарасига боқар эканман, барибир хаёлим бошқа бир манзаранинг расмини чизади.

Чучмомо дардини айтади онамга.
Оймомо довдираб қайтади, хонамга
Менинг хаёлим сенда.
Оёғим остида йиғлайди,
Мунис қор,
Қоялар устида увлайди,
Бўзқурт зор,
Менинг хаёлим сенда.
Деворинг қўллари бўйнимда
Воҳ, илон.
Гўзалим ухлайди қўйнимда
Хўп, нолан.
Менинг хаёлим сенда.
Умримиз занжирбанд тузокда
Хор зотан.
Сен эса кўкдан-да узокда
Ёр – Ватан.
Менинг хаёлим сенда.

Ҳа, Ватан баъзан кўкдан-да узокда, чунки ўша кезда инсон ўз томирларини, ўз вужудида оқаётган қонни ҳис этмайди. Ҳамма ҳаммаси узокда туюлади. Бир пайтларнинг мужоҳиди – бугун Истанбулдаги ўзбеклар таккасида мангу уйқусини олаётган Усмонхўжанинг ўғлига васиятини шеърга айлантирганимда ҳам ана шундай ҳис мени чулғаганди. Continue reading

Ярми чин, ярми химчин

mushtum2Буюк келажак сари

Бир одил подшо раиятнинг аҳволидан хабардор бўлиш учун кўпинча фуқаролик кийимида эл ичида айланиб юраркан. Бир куни у қишлоқ оралаб кетаётиб, хиргойи эшитилаётган хонадоннинг дарвозасини тақиллатипти. Хонадон соҳиби дарвозани очиб танимаса-да, меҳмонни тавозеъ билан ичкарига таклиф қипти. Подшо қараса, дастурхонда ош тайёр, шам ёқилган, косада анор шарбати, хумчада шароб. Иккаласи таомдан-еб ичишипти. Бу одам ўтинчи экан. “Бошқа қиладиган ҳунарингиз борми?” сўрапти подшо.

-Ҳунарим шу,-депти ўтинчи.-Ҳар куни бозорга бир боғ ўтин олиб бораман, пулига ошга масаллиқ оламан.

-Подшо эртага ўтин сотишни таъқиқласа нима қиласиз?

-Подшонинг мен билан нима иши бор,-ҳайрон бўлипти ўтинчи.-Ҳай, агар шундай бўлса, бир гап бўлар…

Эртасига подшо ўтин сотишни таъқиқлаш тўғрисида фармон чиқарипти. Кечқурун яна ўша хонадонга келса, ош дамланган, липиллаган шам, косада анор шарбати, кўзачада май… Continue reading

Тарих сабоқлари

temurТошканд уруши

Олтинчи фасл

Мен ўз ҳаётим воқеаларини кунлик ҳолинда муфассал ёзаман, десам, ип каби жуда узундирки, умрим ҳм кифоя қилмаса керак. Натижада, мақсад ёзилиб бўлмай, чала қолиши эҳтимоли ҳам бордир. Шунинг учун деярли кўзга кўринурли катта ҳаводисларга тезроқ етмак қасди ила шарҳи ҳолимни қисқароқ қилиб ўтаман.
760 ҳижрий йилдан 771 гача Мовароуннаҳрни ўз тасарруфимга олдим. Қўл остимдаги ерларнинг бир томони ваҳшийлар (форсий мутаржим изоҳига кўра – Сибириё) ери бўлса, бир томони дарёйи Оби Сукунга (Форсий мутаржим “дарёйи Мозандарон” деб изоҳ беради. Жуғрофияларимизда мутаржим атаган ном йўқ бўлгани учун муҳаррир “Халиж араб”ни “Мозандарон дарёси” дейдиларми, деган тахминни билдиради) бориб етар эди. Continue reading

Ҳамдардлик

Жойлари жаннатдан бўлсин!

Инсон ҳақлари курашчиси Башорат Эшовага акасининг вафоти муносабати билан ҳамдардлик изҳор қиламиз.

75 ёшида оламдан ўтган Малик аканинг жойлари жаннатда бўлсин, деб дуо қиламиз.

Яратганнинг Ўзи марҳумни махфират айлаб, ажрига лойиқ ва молик кўрсин.

Башорат опага бардош, сабр берсин!

“Туронзамин”