Turonzamin qahramonlari

dustimDo’stim fenomeni

Turonning ildizi

Mulki Turonning tarixini bag’ri xun Afg’onistondan qidirmoq kerak. Hirotga boring, so’z mulkining jahongirlari Alisher Navoiy va Abdurahmon Jomiy yotishibdi. Sharq she’riyatining lutfi Lutfiydan buyuk musavvir Behzodga qadar, sulton Husayn Boyqarodan pirlar piri Abdulla Ansoriygacha Hirotda.

Shohrux Mirzoning sevimli rafiqasi,   olimu shoh, sarkardai davr Ulug’bek Mirzoning volidasi Gavharshodbegim ham o’sha erda.

G’aznaga o’ting, Abu Rayhon Beruniy, Kobulga boring, bobomiz Bobur shoh, Balxga qayting Boborahim Mashrab…

Xullaski, Turon chinorining o’q ildizi Afg’oniston zaminida. Shuning uchun ham biz bot-bot bu zamin haqida gapiramiz, yozamiz, u erdagi taqdirimizning suratini chizamiz.

Buyuklik

Kimdir istaydi, kimdir istamaydi, lekin Afg’onistondagi turkiy qavlarning 20 va 21 asrdagi tarixi haqida gap ochilarkan, birinchi bo’lib Abdu Rashid Do’stimning nomi tilga olinadi. Kimdir uni turonchi deydi, kimdir kommunist deb bilar, boshqalar kuchli sarkarda, yana birov fenomen – hodisa deydi… Continue reading

Siyosiy satira

mushtum2Oqsaroyning so’z o’yinlari

3. “Kim edigu kim bo’ldik?”

“Katta” hammaga bir-bir shu savolni bermoqchi bo’ldi. Avval xotiniga yuzlandi:

– Kim edigu kim bo’ldik? Nima deb o’ylaysan?

Xotinining gapi tilining uchida ekan. Javrab qoldi:

-Er-xotin edik… bolalarimiz bilan birga yashardik… qizlarimiz opa-singil edi… nevaralarimiz bor edi… baxtli edik…endi kim bo’ldik? Qarigan chog’imizda yana?

-Bas! Man nimani so’rasam san nima deysan?- “Katta” qo’l siltab eshikka qarab yurdi. Xonasidan chiqayotgandi qizi kirib keldi. Uni ham sinab ko’rmoqchi bo’ldi. Qizining ham jag’i osilib qoldi:

-Fond forumim bor edi, o’zimning TVlarim bor edi, ovoz yozadigan studiyalarim bor edi, chet ellarda villalarim bor edi, atrofimda odamlarim bor edi, millionlarim bor edi, suyanadigan otam bor edi… endi kim bo’ldim? Continue reading

Дилдаги гаплар

dolimovОММАВИЙ ЧАЛАСАВОДЛИК

Атиги 66 йил ичида шўрпешана миллатимнинг имлоси 4 марта, хусусан:
– араб ёзуви лотин имлосига (1929 йили);
– лотин имлоси кирил имлосига (1940 йили);
– кирил имлоси яна лотин имлосига (1993 йили);
– лотин имлосининг бир кўриниши бошқа кўринишга (1995 йили) алмаштирилди.
Бундай ҳолатга ҳар қандай миллатда ҳам йўл қўйилавермаса керак.

Имло алмаштирилар экан, ўзбек миллатининг саводхонлик даражаси ҳар сафар кескин пасайиб бораверди. Бунда, имлони алмаштирган «бир ҳовуч» мутахассис тил ва имлонинг асл эгаси – буюк ўзбек миллатидан лоақал: «Ҳой миллат, имлонгни алмаштириб берай-ми, керакми сенга шундай муаммо?» – деб сўраб-нетиб ўтиргани ҳам йўқ.

Continue reading

Муносабат

jm_2012yilКаллакесарлар

Каллакесар-ўзбек тилидаги салбий маъно ташийдиган кучли сўзлардан биридир. Бошқа тилларда ҳам бу калима айни шаклда ашаддий жиноятчи, Тангрига қарши исён қилган, дин душманларига нисбатан ишлатилиши аниқ.

Маълумки, Иброҳим алайҳисалом тушида қурбонлик келтираётгани, ўз ўғлини сўяётганини кўради. Буни Исмоилга айтганда, фарзанди Тангри таоллонинг буйруғи дея қабул қилади. Лекин Оллоҳ бундай қурбонликни рад этади ва ўрнига бир жонлиқ( қўй, қўчқор ва ҳоказо) сўйишни буюради. Худо Иброҳим алайҳисаломнинг мана шу иши эзгулик бўлишини айтиб, уни саломлайди. Бу воқеа тафсилотига оид алоҳида оятлар нозил бўлган ва Қуръони Каримни ўқиган ҳам бир мусулмон бундан хабардор. Continue reading

Фейсбук фелъетонлари

dolimovЖУДА ТАШВИШЛИ ҲОЛАТ

Мактаб маъмурияти томонидан ўқувчиларнинг ота-оналаридан турли-туман эҳтиёжлар учун пул йиғиб борилиши кўп йиллардан буён одат тусига кирган.

Ушбу иллатни бартараф этишга оид кўплаб мавзулар очилган бўлиб, ҳар томонлама муҳокама қилинган, албатта.

Таъкидлаб ўтмоқ жоизки, ота-оналарнинг маълум бир тоифаси мактаб маъмуриятига у ёки бу муаммони ҳал этиш манфаатларида моддий ёрдам бериб бориш тарафдори, қолаверса, ташаббускори бўлса, бошқа тоифаси республика ҳукумати томонидан ҳар бир мактабга етарлича маблағ ажратилаётганини маълум қилиб, мактаб маъмуриятининг ўхшаш ўзбошимчалигини қоралаб чиқади, бошқа бир тоифаси эса маъмурият талаб қилган пулни бир амаллаб тўлаб, бундай одат тусини оилада бола ўқитишнинг ўзига хос қийинчиликлари сифатида кўрганча, тақдирга тан бериб, индамай юраверади.

Continue reading

Равшан Шамс

ravshanshamsВақт қаримас, бизни қаритар

Бировгамас агар биров булса

Кетиб бораётир улов…
Одамлар…
Хаммасининг манзили огир.
Элим колди бунда саргардон
Елкасида юки…
Подшох тошбагир.
Юкламадим юртнинг кайгусин
На рахбари, на уламога
Барчасига жавобдир узим
Ишким…
Сузим…
Ёркин самога. Continue reading

Abdurahim Hayit: Oh, onam, san yo’q…