Луқма

Танганинг томонлари

Умуман  АҚШ ҳудудига хуруж қилган “Сэнди” (Sandy) тўфони ҳақида кўп ёзилмоқда. Жумладан, камина ҳам ўз таассуротларимни ёздим.  Лекин бугун қизиқ бир факт диққатимни тортди. Бу балки сизга ҳам қизиқ туюлиши мумкин.

Танганинг икки томони бўлади. “Сэнди” офатини “Худонинг қаҳри” деганлар ҳам, “Худонинг инояти” деганлар ҳам бор. “Худонинг қаҳри” деганлар асосан Шарқдан, “Худонинг инояти” деганлар асосан Ғарбдан. “Худонинг қаҳри” деганларнинг иддаоси: АҚШ мазлумларни қақшатгани учун Аллоҳнинг қаҳрига учрамоқда!   Хўш, “Худонинг инояти” деганларнинг иддаоси нима?

Америка тарихидаги мисли кўрилмаган бу тўфон қамраган ҳудудда ҳар куни ўртача 263 киши  авариядан ҳалок бўлар экан. Тўфон кунлари одамлардан уйларида ўтириш талаб қилинди, йўллар бекитилди, мажбурий йўлга чиққанларга тезлик нормаси кескин туширилди ва ҳоказо… Тўфондан  ўлганлар сони кўпи  билан эллик атрофида. Нари борса юздан ошар. Демак, Худо 263 кишидан аксарини асраб қолибди.

Бундан ҳам қизиғи, тўфон иш қидириб юрган 100 мингдан зиёд одамга иш берар экан. Гап шундаки, Нью Йорк ва Нью Жерсей штатларидаги талафотларни қоплаш учун федерал хазинадан пул берилади. Бунинг устига уй-жойлар суғурта қилинган. Эгаларига янгиси бепулга қурилади ёки улар бозор нархида пулини олишади. Continue reading

Ўзбекистон

Газ Хитойга, кўмир “крутой”га

Ўзбекистонда бу йилги қиш мавсумида энергетик бўҳроннинг кучайиши кутилаëтган бир пайтда¸ Вазирлар Маҳкамаси кузги-қишги мавсумда кўмир сотилишини назоратга олиш бўйича қарор қабул қилди.

Вазирлар Маҳкамасининг 23 октябрдаги 305-рақамли қарорига кўра, Жиззах, Қашқадарё, Навоий, Самарқанд, Сирдарё, Сурхондарё ва Тошкент вилоятлари аҳолисини кўмир билан таъминлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар белгиланди.

Ҳукумат ҳужжатида мазкур вилоятлар аҳолисини кузги-қишги мавсумда кўмир билан узлуксиз таъминлаш ва кўмир нархининг кўтарилиб кетишига йўл қўймаслик кўзда тутилган.

Мазкур вилоятларда кўмир сотиш бўйича “Ўзбеккўмир” ширкатининг ҳудудий дистрибюторлик марказлари бўлмагани сабабли кўмир нархлари асоссиз равишда вилоятдаги кўмир сотувчи ташкилотлар томонидан оширилаётгани танқид қилинади. Continue reading

“Сэнди” движется к Канаде…

…Oставив хаос на востоке США

Ураган “Сэнди” медленно смещается в сторону канадской границы, оставляя за собой шлейф разрушений и жертв. На северо-востоке США по меньшей мере 32 человека погибли – из них 10 в Нью-Йорке, – миллионы жителей остались без электричества и транспорта, множество домов затоплены или разрушены.

За два дня было отменено более 15 тысяч авиарейсов. После того, как ураган “Сэнди” в ночь на вторник обрушился на восточное побережье США, особенно пострадали штаты Нью-Джерси и Нью-Йорк.

В Нью-Йорке рекордно высокие волны – до 4,2 м – залили туннели и метро. В городе погибли 10 человек, в основном от падающих деревьев и от пожаров.

Президент США Барак Обама объявил штат Нью-Йорк зоной стихийного бедствия и ввел там режим чрезвычайного положения.

Шквальный ветер вызвал наводнения и привел к транспортному коллапсу и отключениям электричества.

В Нью-Йорке взорвалась трансформаторная подстанция, была эвакуирована одна больница, сгорело 50 домов.

В результате удара стихии в США погибли по меньшей мере 32 человека: Continue reading

Жаҳонгир Муҳаммад

ОФАТ БИЛАН ЮЗМА ЮЗ

1. ХАВОТИР

Уйимиздан соҳилга қадар беш юз одимдан сал зиёд. Айвонимиздан соҳил кўриниб туради. Уйимиз ва соҳил орасида бир қанча дарахтлар ва бир қанча уй бор, холос. Ёз бўйи айвонда ўтириб уммоннинг ҳавосини ҳис қиламиз. Иссиқ кунларда эса бўш вақтимиз соҳилда ўтади.

“Сэнди” (Sandy) офати ҳақида гап бошланиши билан айвонга чиқдим. Ҳеч гап йўқ. Уйга кириб-чиқишимиз ана шу айвон орқали бўлгани учун фарқни сезмаган ҳам бўлишим мумкин.

Уйимиз сув сатҳидан анча баландда. Биздан қуйида ва тепароқда ҳам уйлар бор. Бу жойлар қурилганига икки йил бўлмоқда. Офатлардан тажриба тўплаган Америка уй-жойларни шароитга мослаб боради. Уйимиз уч қаватли, лекин биринчи қавати ер остида. Бир бурчаги эса “бункер”. Табий офатдан сақланадиган жой.

“Сэнди” келар экан, тинмай огоҳлантиришди: “Юқори қаватларда ётманг!”.
Кўнглим тўқ. Сўв кўтарилса ҳам бизнинг уйга қадар етолмайди, деб ўйлайман. Қолаверса, тўфон тескари айланаётгани ва биз томондаги сувни шимолга суриши мумкинлиги ҳам кўнгилга таскин беради. Continue reading

Гулноранинг ишлари

Би-би-си текшируви: Швейцария банки остонасида

Би-би-си Ўзбек хизмати Швейцарияда тўрт ўзбекистонликка нисбатан очилган ноқонуний пулларни ўзлаштириш давъоларининг тафсилотини ўрганди.

Швейцария ва Швеция терговчилари Оврўподаги телекоммуникацион ширкатнинг Ўзбекистондаги кўп миллион долларлик порахўрлик ва коррупция жанжалига боғлиқлиги иддаоларини текширмоқдалар.

Акциялар пакетида давлат ҳиссалари бўлган Швециянинг TeliaSonera ширкати катта сиёсий жанжал марказида қолаётир. Швед журналистлари Teliasoneraни 3G лицензиясини сотиб олган пайтида Ўзбекистондаги ширкатга 300 миллион доллар пора берганликда айблашган.

Teliasonera бу иддаоларни қатъиян рад этмоқда, бироқ бу иш Швеция прокурори томонидан текширилмоқда, парламент муҳокамасига ҳам қўйилиб, мамлакатдаги янгиликларнинг бош сарлавҳалари бўлиб қолаётир.

TeliaSoneraга нисбатан илгари сурилган айбловлар Takilant Ltd деб номланган кичик ширкат атрофида бўлиб, Гибралтарда рўйхатдан ўтган бу ширкатга Ўзбекистон фуқароси Гаянэ Авакян эгалик қилади. Continue reading

АҚШ сайловлари

“Фил” ва “Эшак” жанги

АҚШда Президентликка номзод Мит Ромни сўровлар бўйича Оқ уйнинг муваққат эгасидан озгина олдинда. Агар Ромни сайланса, бу Обаманинг Оқ уйдан ҳадалиши бўлади. Шунинг учун ҳам унинг ўзи, партияси ва ҳатто хотини ва кўплаб тарафдорлари ҳам паникада. Нима бўлади? Ҳеч ким айтолмайди. “Жўжа” ноябрнинг олтинчи куни саналади.

Тимсоли эшак бўлган Демократик партия ҳам, тимсоли фил бўлган Республикачилар ҳам аслида демократлардир. Яъни партиянинг номидаги “Демократ” сўзи фақат Обама тарафдорлари демократ деганини англатмайди.

Аслида ҳар икки партия ҳам бир-бирига яқин. Фақат биттаси демократиянинг чап томонида ва иккинчиси ўнгида. Шунинг учун ҳам баъзан Демократик партияни “сўлчилар” ва Республикачи партияни “ўнгчилар” дейишади.

Ҳар икки партиянинг орасидаги тафовутлар бугун бармоқ билан санарли. Улар энг кўп такрорлаётган мана бу гаплардан ҳам буни кўрса бўлади׃

ДЕМПАРТИЯ׃ Бойлардан кўпроқ солиқ олиб, ўрта синф ва камбағалларга бераямиз ва буни давом қиламиз. Continue reading

Ўзбек тили

Луғат тилнинг ҳужжатидир

Сарвар Усмон

Хушхабар

Изоҳли луғат лотин ёзувида чиқади. Бу маълумотни Озодлик радиоси Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Алишер Навоий номидаги Тил ва адабиёт институти вакилидан олди.

Ўзбек тилининг лотин ёзувидаги Изоҳли луғати устида олиб борилаётган иш якунига етганини билиб, тилга олинган институт илмий котиби Раҳматилла Баракаев билан боғландик.

Озодлик саволларига Ўзбекистон Республикаси Фанлар Академияси Алишер Навоий номидаги Тил ва адабиёт институти илмий котиби Раҳматилла Баракаев жавоб берди.

“Туя гўшти еб қўйган” луғат

“Лотин ёзувига асосланган ўзбек алифбосини жорий этиш тўғрисида”ги қонунни Ўзбекистон Президенти имзолаганига бу йил 2 сентябр куни 19 йил бўлди. Continue reading