ҚОЗОНГА ЯҚИН ЮРСАНГ…
Сиёсий бошпана олиш учун Салай Мадаминов имзоси билан ёки ЭРК партияси номидан тавсиянома топширганларнинг иши АҚШда текширув пайтида ортга сурилмоқда.
БМТнинг Қочқинлар комиссарлиги орқали келганлар қарийб бир йилдан кейин “яшил карта” учун мурожаат қиладилар. Бир йил ичида буни олиб, кейин беш йилдан сўнг фуқароликка ўтадилар. Аммо Сиёсий бошпана олиш учун Салай Мадаминов имзоси билан ёки ЭРК партияси номидан тавсиянома топширганларнинг яшил карта олиши йилларга чўзилиб кетмоқда. Бу иш билан шуғулланган адвокатларнинг айтишича, бундай шахслар муҳожирлик идорасига мурожаат қилсалар, “Биз қоида бўйича номингизни Федерал қидирув бюросига берганмиз ва ҳали жавоб йўқ” деган гапни эшитишмоқда экан. Худди шу ҳолни АҚШнинг ўзидан туриб бошпана олганларнинг тақдирида ҳам кўриш мумкин. Айни масала бу ерда яшаб, янгитдан мурожаат қилганларда ҳам яққол сезилиб қолмоқда.
Бу уч ҳолатдан ташқари яна суд орқали бошпана олаётганларда ҳам шу ҳолни кузатиш мумкин. Масалан, Нью Йоркда яшаган Ҳ. Эргашевнинг илгари бу партияда бўлмагани тасдиғини топгандан кейингина, унга суд бошпана берган. Илгари бу партияда бўлганини ҳужжатлаган И. Исоқовнинг иши эса суднинг биринчи куниёқ 2008 йилнинг ўрталарига қолдирилган. Бундай мисоллар жуда кўп.
Бу ҳолни бир неча сабаб билан изоҳлаш мумкин.
Биринчидан, “ЭРК”чилар пул олиб, тавсияномалар ёзиб бермоқда, деган гапнинг кенг тарқалиб кетганидир. Турли штатларда “ЭРК”чиман деб бошпана олганлар кўп ва улар сиёсатдан мутлоқ узоқ шахслардир. Масалан, Бирдамлик ҳаракати лидерининг айтишича, у яшаб турган штатда “ЭРК”чиман деб сиёсий бошпана олиб келганлар анчагина. Улар билан гаплашаман десангиз, дейди у, биз сиёсатга арлашмаймиз, биз сиёсатни билмаймиз, деган жавобни оласиз. Бошқа жойларда ҳам шундан ҳоллар кўпайгани шубҳага асос бўлган бўлиши мумкин.
Иккинчи сабаб, сифатида Зокир Али ўзининг туркум мақолаларида ёзган нуқтани келтириш мумкин. ”Яқинда мени таажжубга солган бошқа ҳолат юз берди. АҚШ Федерал текширув органи вакиллари, Муҳаммад Солиҳни ва ЭРКнинг у раҳбарлик қилаётган гуруҳи билан қизиқиб, менинг фикр ва қарашларимни билиш истагида эканликларини билдирдилар. Улар мендан бу гуруҳга алоқам бўлиб-бўлмаганини суриштирдилар. Шунингдек, бу гуруҳ ҳақида билишни истадилар. Мен ўзим билган воқеа-ҳодислар ҳақидагина гапира олишим мумкинлигини айтар эканман, улар кўпроқ “ЭРК” террори ҳақида билмоқчи бўлганликларини англамоқ қийин эмас эди. Албатта бундай жиддий ташкилотга ножиддий қараб бўлмасди. Шу сабаб, “ЭРК”нинг нималар билан шуғулланаётганини, нима фаолият қилаётганини, кўпроқ унга ўзини мансуб деб билган кишилардан ўрганиши мақсадга мувофиқ бўлиши фикрини айтдим.
Бундан ҳам кўриниб турибдики, “ЭРК” террор фракциясига айланган деган гап ҳамма жойга ёйилиб бўлган”.(Зокир АЛИ).
Учинчи омил эса, Салой Мадаминовнинг АҚШга сафарлари пайтида унга лоббичилик қилганларга Техас ва бошқа жойлардан катта миқдорда пул кўчирган гуруҳларнинг радикал диний жамоаларга алоқадорлиги текширилаётгани ҳақидаги хабарларнинг ёйилиб кетишидир.
Хуллас, қозонга яқин юрсанг қораси юқади, деганлари ана шу бўлса керак.
Жаҳонгир Муҳаммад.
